Buma

Tijdens Eurosonic Noorderslag (16 t/m 19 januari) wemelt het weer van de industry folks in Groningen, mensen die de popwereld grotendeels vormgeven. Als voorschotje op dit festival spreken we met Frank Helmink, die zich als directeur van Buma Cultuur hard maakt voor de Nederlandse muzikant. Hij houdt ook wel van lekker potje heavy metal.

Je kunt hem kennen van zijn programma op Kink FM, waar hij jarenlang zijn liefde voor heavy metal liet horen in het stevige en tegenwoordig semi-legendarische radioprogramma Heavy Alternative. Dat programma verdween, zoals heel Kink FM uiteindelijk stopte. Ergens in Frank Helmink, in de veertig inmiddels, zit die wilde geest van toen nog steeds. De joviale Amsterdammer draagt nog altijd net zo makkelijk een heavymetalshirt als een net overhemd, zoals hij ook even makkelijk aan tafel zit met legendes uit de heavy rock als met zakelijke bobo’s uit de Nederlandse muziekindustrie. “Nog even en dan ben ik tien jaar in dienst als directeur van Buma Cultuur”, vertelt Helmink thuis in Amsterdam, waar de metalmuziek vanmiddag overigens keurig uitstaat. “Het gekke is: ik had zelf eigenlijk nóóit gedacht dat ik dit zo lang zou doen. Vijf, zes jaar, dat zou het worden. Maximaal.” Het werden er meer. Het einde is bovendien nog lang niet in zicht. Van een vertrek bij Buma Cultuur, de organisatie achter evenementen als Eurosonic en Noorderslag, blijkt geen sprake. Integendeel zelfs. “Daar zijn nog veel te veel uitdagingen voor. We hebben bijvoorbeeld onlangs één van onze evenementen, Amsterdam Dance Event, verzelfstandigd. ADE is zó groot geworden, het was er echt tijd voor. Maar zoiets gebeurt niet zomaar. Het stond zelfs al een tijd op de planning, maar het was niet makkelijk om daar direct de handjes voor op elkaar te krijgen.” Het succes van Amsterdam Dance Event bewijst het succes van de formule van Buma Cultuur. Genres krijgen dankzij de organisatie stevige zetten in de rug. Neem bijvoorbeeld de jazz, die tegenwoordig pal aan de Maas in Rotterdam in het zonnetje wordt gezet. Een mooiere, grootstedelijke plek is niet denkbaar. Hoe anders was dat eerst, toen Helmink als directeur bij Buma Cultuur begon. “Er was een evenement in Amersfoort, maar toen ik daar voor het eerst kwam dacht ik al snel: néé, dit is te veel een niche-ding. Dit is niet representatief, een beetje big band-VVD-achtig ook. Jazz is zoveel meer dan dat!”

Dus veranderde onder jouw leiding de boel.

“Ja. Want ik was en ben hier niet om alleen op de toko te passen, hè? Het is veel leuker om dingen op te bouwen en die verder te ontwikkelen, vind ik. Wel heb ik van het begin af aan gezegd dat ik als nieuwe baas echt niet met een bijl de boel aan stukken zou hakken. Ik wilde juist open en eerlijk te werk gaan, zo zou ik het verst komen. Dus met dat jazzevenement in Amersfoort ging ik aan de slag. Want dat vertegenwoordigde natuurlijk wel een deel van de jazz, maar er was veel meer. Dus zijn we gaan veranderen, gaan verhuizen en gaan samenwerken met North Sea Jazz en North Sea Round Town. Zo hebben we een enorme sprong gemaakt.”

Waarom vind je het belangrijk dat de muziekliefhebber leest waar Buma Cultuur voor staat?

“Omdat er belachelijk veel talent is in Nederland, en dat wil ik het hele jaar door laten weten aan iedereen. We willen ons hard maken voor de Nederlandse muziek. Verspreid over allerlei genres is er zoveel talent dat aanprijzing verdient. Ook daarom hebben we weleens gedoe gehad met bijvoorbeeld de NPO, omdat wij echt vonden dat ze veel te weinig Nederlandstalige muziek draaiden. Dat werd breed opgepikt. In de aandacht die we toen kregen, tot en met in praatprogramma’s aan toe, konden we mooi wijzen op de vele talenten die we hebben. Die helaas niet per se gedraaid werden op de radio. Mijn manier van werken is echt gebaseerd op de gedachte dat we er voor alle leden van Buma moeten zijn. In alle genres.’’

Je wil er zijn voor alle soorten muziek?

“Ja, van links tot rechts. Van dance tot Nederlandstalig. Zo is bijvoorbeeld het evenement Buma NL begonnen, voor Nederlandstalige muziek. Het plan voor zo’n evenement lag er gek genoeg al heel lang, maar het kwam maar niet van de grond. Ik zei: dit kan toch niet zo ingewikkeld zijn? Als je al allemaal van dat soort evenementen doet, kan dit óók gewoon. Het is net ondernemen, je zult het gewoon moeten doen. Het bleek zeker niet het makkelijkste evenement, al zou je dat wel denken omdat het om artiesten van dichtbij gaat. Maar het staat er wel. We begonnen in Den Bosch en zijn twee jaar geleden verhuisd naar TivoliVredenburg in Utrecht.”

 Niet alles lukte. Een evenement als Rotterdam Beats, voor de urbanscene, leek zijn tijd te ver vooruit en verdween weer van de agenda.

“Daar zijn we vrij snel weer mee opgehouden. Dat was vrij duur en het leverde niet genoeg op. Dat soort afwegingen maak ik als directeur ook. Soms moeten we een andere koers gaan varen. Maar Rotterdam Beats is inmiddels opgenomen door ADE.”

Voor Buma/Stemra, dat Buma Cultuur oprichtte, was het vaarwater de afgelopen jaren soms zwaar. Hoe heb jij dat beleefd?

“Er stonden de afgelopen jaren inderdaad dingen over ons in de krant die ik heftig vond. Geleerd heb ik wel dat je niet alles moet geloven dat in de krant staat. Daarom heb ik ook bewust niet gereageerd, omdat zo’n reactie alleen maar olie op het vuur gooit. En omdat we maar één doel hebben. En dat is niet interviews geven over wat er rond Buma gebeurt. Het was soms lastig, ik heb echt geleerd dat je als directeur soms op je handen moet gaan zitten. En dat terwijl mensen die mij kennen weten dat ik vrij snel een antwoord klaar heb, vaak ook nog eens relatief zwart-wit. Maar je moet je plek wel kennen. Er waren keren bij dat ik thuis op de tafel sloeg van woede. Maar naar buiten toe heb ik de rust altijd bewaard. Hoe moeilijk dat soms ook was.’’

Staat de blik weer op vooruit?

“Jazeker, dat gevoel heb ik wel. Heel sterk. Ik haal energie uit bijvoorbeeld de afwikkeling van de verzelfstandiging van Amsterdam Dance Event, een enorme klus. En wat als dat evenement weg is bij Buma Cultuur? Hoe gaan we dan verder? Dat vind ik leuk om te bedenken. De omstandigheden waarin ik werk zijn nooit hetzelfde. Er zijn mensen die daar gek van worden, maar ik vind dat heel leuk. Welbeschouwd staan we op een kruispunt. Er valt genoeg te bespreken. Wat wil Buma Cultuur? Willen we evenementen organiseren? Of besteden we die uit? Er is genoeg om over na te denken.”

En dan is de fotograaf er, en is het tijd voor de foto. Monter duikt Helmink voor de spiegel. Even de haren kammen. Nee, hij heeft zich niet laten kisten, is klaar om voor de leden van Buma te gaan. “Ervoor gaan, dat zit in me. Het leven is soms simpel.“

BUMA CULTUUR

Buma Cultuur ondersteunt en promoot het Nederlands muziekauteursrecht in zowel Nederland als in de belangrijkste exportmarkten voor de Nederlandse (niet per se Nederlandstalige) muziek. Het doel is het aandeel op de Nederlandse markt en buitenlandse markten te vergroten. Buma Cultuur is opgericht door de Nederlandse auteursrechtenorganisatie Buma. Buma/Stemra is de auteursrechtenorganisatie van muziekauteurs in Nederland en vertegenwoordigt de belangen van haar leden wereldwijd. Naast het innen en uitkeren van rechtengelden voor muziekauteurs, stimuleert en ondersteunt Buma/Stemra de ontwikkeling van nieuw talent.